EEN (NIEUW) LINNEN JASJE
Toneel: Othello
Geen stijve kragen, pofbroeken of zware toneelgordijnen. De jonge honden van theatercollectief Annette Speelt hebben samen met het Nationaal Toneel een interpretatie van Shakespeares Othello in elkaar gedraaid waarbij de acteurs in ruime linnen pakken acteren en robuuste zeecontainers het decor vormen.
LIEFDE EN HAAT UITVERGROOT
Een frisse, eigentijdse aanpak van het klassieke toneelstuk dus, waarbij het gebruik van een videocamera om sleutelmomenten van het stuk genadeloos vast te leggen en direct uitvergroot te tonen niet wordt geschuwd. Dat verhoogt de spanning, omdat details die vaak wegvallen tegen het grote toneel nu extra aandacht krijgen, zoals de subtiele oogseks tussen de hoofdrolspelers.
De camera wordt bediend door Jago, vaandrig én vriend van de zwarte Othello, die zich van slaaf tot generaal heeft opgewerkt. Jago is op z’n zachtst gezegd niet blij met het geheime huwelijk van Othello met de vooraanstaande Desdemona. Ook voelt hij zich ernstig gepasseerd, omdat niet hij maar Cassio tot luitenant is benoemd. Hij zint op een vernietigende wraak, die er uiteindelijk toe leidt dat iedereen verliest en alleen komt te staan.
SCHLEMIEL MET HUMOR
Is Othello dan een en al afgunst en depressie? Integendeel. Michel Sluysman zet bijvoorbeeld een hilarische Jago neer. Als bleek, mager onderkruipseltje — in tegenstelling tot de brede, donkere Othello — is hij geknipt voor zijn rol; Sluysman speelt een geslepen schlemiel die uit pure jaloezie voortdurend in touw is om iedereen op te naaien tegen Othello en Desdemona. Maar samen met de naïve Rodrigo, dommige Cassio, de androgyne Doge en het hoertje Bianca zorgt hij ook voor een verrassende komische noot. Shakespeare en humor, bij Annette Speelt kan het.
Jago’s gekonkel is een genot om naar te kijken: wie nog niet overtuigd is hoeft maar naar de scène te kijken waarin hij Cassio dronken voert. Thijs Römer zet op zijn beurt een kwetsbare Othello neer. Een buitenstaander die er maar wat graag bij wil horen en daardoor teveel vertrouwt op zijn hart en wat zijn omgeving hem influistert. Zijn rol is hierdoor niet zo scherp geslepen als de overige grotere rollen, vooral omdat het niet strookt met het plaatje van een hoge, stoere militair die eigenhandig en met succes de wankele maatschappelijke ladder heeft beklommen.
NIET ZWAAR, WEL OUBOLLIG
De moderne vertaling van Hafid Bouazza is dan wel weer vlijmscherp én — niet onbelangrijk — toegankelijk gemaakt voor jong en oud. Eigentijdse woorden als “zandneger” en “geil” passeren de revue. Het universele thema, allesverterende jaloezie, wordt op een indringende manier ondersteund door lichteffecten; dan weer fel, dan weer gefilterd, of zelfs dreigend groen.
De muziek is eerst lieflijk, dan plotseling dreigend. Luide, dramatische knallen zetten de toon aan het begin van de verschillende scènes (wat overigens voor hilarische schrikreacties in het publiek zorgt). Deze moderne sfeerbenadering kent echter ook haar keerzijde: de plot met de verloren zakdoek van Desdemona die haar ontrouw zou verraden steekt er wat oubollig bij af. Maar eerlijk is eerlijk: een kniesoor die daar op let.
Copyright © CJP.nl / Mark Sluymers, 02-11-2006